Nove tehnologije

- Kogeneracija

Kombinovano generisanje toplotne i električne energije, ili uobičajeni naziv kogeneracija je u svijetu prihvaćen, poznat, priznat i atraktivan način proizvodnje električne i toplotne energije, zbog svojih niskih investicionih troškova, kraćeg perioda gradnje, smanjenja potrošnje goriva i zagađenja okoline. Kogeneracijska postrojenja ne samo da koriste prirodni gas kao najčistiji energent, nego je i sama izvedba glavne pogonske mašine (gasna turbina ili gasni SUS motor) takva da je emisija zagađivača u atmosferu izuzetno mala, tako da zadovoljavaju i najstrožije standarde Evropske Unije.

Zahvaljujući ovoj činjenici mala i srednja kogeneracijska postrojenja mogu se locirati u svim urbanim sredinama tj. mogu se locirati uz samog potrošača energije, što je danas jedan od ciljeva savremenog snabdijevanja energijom svih industrijski razvijenih zemalja. Lociranje proizvodnje energije uz mjesto njene potrošnje, predstavlja direktnu korist društvu, jer se na taj način smanjuju troškovi transformacije, prenosa i distribucije električne energije u odnosu na centralnu, udaljenu proizvodnju energije.

Na slici je prikazana pojednostavljena šema kombinovanog ciklusa sa gasnom turbinom, parnom turbinom, generatorom električne energije i izmjenjivačem toplote za toplu (vrelu) vodu za daljinsko grijanje.

Ukupni stepen iskorišćenja kogeneracijskog postrojenja može biti preko 80%, dok je kod klasične termoelektrane on nešto veći od 33%. Potrošnja primarnih izvora energije manja je za oko 40%, a emisija ugljendioksida za oko 60% u poređenju sa klasičnom termoelektranom.

Konverzija termoelektrana sa uglja na gas ima povoljan uticaj na zaštitu okoline i ne iziskuje velike troškove, posebno kod onih koje su lokacijski bliže ulaznim tačkama gasa.

Za naše prilike prioritet bi bio korištenje prirodnog gasa kao sezonskog goriva tokom ljetnog perioda, ukoliko bi u cjevovodu bilo viška kapaciteta, tako da konverzija na gas ne bi uticala na domaći sektor proizvodnje uglja (niti na proizvedene količine uglja, niti na broj zaposlenih u tom sektoru). Manje količine prirodnog gasa mogu biti iskorišćene i za startovanje kotlova (trenutno velike količine mazuta).

Zbog niskih cijena domaćeg uglja, trenutno gas nije finansijski konkurentan. Procjene pokazuju da bi uvođenje pravila za zaštitu okoline pri upotrebi uglja i povoljne ljetnje cijene gasa za kompanije koje proizvode električnu energiju moglo opravdati prodaju gasa u ovom sektoru.

- Vozila na gas

Motori koji koriste kompresovani prirodni gas kao pogonsko gorivo proizvode i do 85% manje zagađivača vazduha od benzina ili dizel goriva. U poređenju sa klasičnim tečnim gorivima kompresovani prirodni gas prilikom sagorijevanja emituje od 90 do 97% manje ugljenmonoksida, a do 25% manje ugljendioksida. Smanjenje emisije azotnih oksida je i do 60% u odnosu na klasična goriva.

Sva vozila na gas su opremljena sa čvrstim, veoma sigurnim rezervoarima koji se ispituju sa minimalnim ispitnim pritiskom od 330 bar. Rezervoari su tako projektovani da bez posljedica izdržavaju čak i direktne udare prilikom udesa (između ostalog i direktan pogodak iz puške). Čak i ako dođe do neplaniranog isticanja, gas koji je lakši od vazduha, ne pada na površinu zemlje ili vode kao klasična tečna goriva, nego brzo nestaje u atmosferi.

Vozila na gas u serijskog proizvodnji su za oko 20% skuplja od vozila pogonjenih klasičnim gorivima, ali se ta razlika brzo nadoknađuje kroz cijenu goriva, koja je oko 50% niža od cijene klasičnih tečnih goriva.

Kod nas prioritet bi bio uvođenje prirodnog gasa u kompanijama kao što su: javni gradski prevoz, komunalna preduzeća, taksi službe, razna dostavna i servisna preduzeća. Posebnu prednost ovim kompanijama predstavlja ograničen radijus kretanja i zajednička garaža u kojoj bi se, tokom noći, kada je potrošnja gasa mala, vršilo punjenje rezervoara.

Korišćenje kompresovanog prirodnog gasa u vozilima se može opisati sa tri riječi: čisto, sigurno i ekonomično.




- Klimatizacija

Korišćenje prirodnog gasa za klimatizaciju posebno je dobro jer ima sezonski profil, koji ima tendenciju izravnavanja krive ukupnih potreba za gasom.

Da bi se promovisala upotreba prirodnog gasa tokom ljeta kada je potrošnja mala, postoji potreba za nižim cijenama gasa od cijene električne energije, jer je ovo rješenje skuplje s obzirom na ulaganja i troškove održavanja.

- Povrtlarstvo i cvjećarstvo

Toplota, vlaga i ugljendioksid koji su sadržani u produktima sagorijevanja prirodnog gasa mogu se iskoristiti za ubrzanje rasta i povećanja prinosa u staklenicima.

Temperatura i vlažnost se održavaju na određenom nivou zavisno od vrste kulture, a doziranje ugljendioksida je u funkciji njegove apsorpcije u procesu fotosinteze.

© 2010 Gas Promet - Istočno Sarajevo. Sva prava zadržana. Dizajn stranice Paleol.net.