Strategija razvoja

Tržište prirodnog gasa u Republici Srpskoj je ograničeno na usko područje kojim prolazi transportni gasovod. Potrošnja prirodnog gasa u RS je niska. Najveći udio u potrošnji gasa ima industrija – oko 94%. Republika Srpska nema svojih izvora prirodnog gasa te je snabdijevanje gasom u potpunosti bazirano na uvozu (ruski gas).

Obzirom na cilj gasifikacije Republike Srpske, do 2030 godine se očekuje porast potrošnje prirodnog gasa u svim scenarijima razvoja. Očekivana potrošnja u 2030 godini je na nivou između 0,9 i 1,0 milijarde Sm3.

 

Potrošnja prirodnog gasa u RS za tri scenarija razvoja (izraženo u milionima Sm3)


Po scenariju S1 – visoki BDP, udio industrije u ukupnoj potrošnji gasa u RS smanjiće se na 30% u 2030 godini. Udio transformacija će se povećati na 49%, a udio široke potrošnje na 21%. Prosječni godišnji porast potrošnje gasa do 2030 godine iznosi 7,2%. Ukupna potrošnja gasa u 2030 godini prema scenarijima S1 – visoki BDP i S2 – visoki BDP sa mjerama je približno ista, dok je u scenariju S3 – niski BDP manja za oko 100 miliona Sm3 u onosu na S1 i S2.

Najuticajniji faktori porasta potrošnje gasa su planirane kogeneracije (lokacija Banja Luka u svim scenarijima i lokacija Prijedor u scenariju S2) sa godišnjom potrošnjom od 300 miliona Sm3, te rafinerija sa potrošnjom do 120 miliona Sm3 gasa (ukoliko bi se sve energetske i tehnološke potrebe rafinerije zadovoljavale prirodnim gasom potrošnja bi mogla biti i do 400 miliona Sm3 gasa).

Veliki udio industrije u sadašnjoj strukturi potrošnje ima za posljedicu konstantnu potrošnju prirodnog gasa tokom godine. Razvojem gasnog sistema i tržišta gasa povećava se udio sektora sa sezonskim karakterom potrošnje. Zbog promjene strukture i povećanja sezonskih varijacija potrošnje, potrebe za operativnim skladišnim kapacitetima za prirodni gas će se povećavati sa 24 miliona Sm3 u 2015 na 110 miliona Sm3 u 2030 godini. Za strateško skladištenje na nivou 25% od ukupne godišnje potrošnje gasa, do 2030 godine treba obezbijediti 256 miliona Sm3 skladišnog kapaciteta. U periodu do 2015 godine skladišni kapaciteti se mogu obezbijediti u Mađarskoj, a u kasnijim fazama razvoja regionalne mreže gasovoda i podzemnih skladišta i u bližim sistemima u Srbiji i Hrvatskoj.

Da bi se zadovoljile buduće rastuće potrebe za prirodnim gasom, biće neophodno da se proširi i maksimalno iskoristi postojeći transportni sistem, a da se u isto vrijeme izgradi i novi magistralni gasovod.

S obzirom na povoljan geografski raspored većih naseljenih mjesta u Republici Srpskoj, novi magistralni gasovod bi trebalo graditi u sjevernom dijelu Republike Srpske, kroz Semberiju, Posavinu i Krajinu. Projekat je pokrenut pod nazivom gasovod „SAVA“.

Obzirom na mogućnosti uvoza gasa i rezultate optimizacije razvoja transportnog sistema prirodnog gasa u Republici Srpskoj zaključuje se sledeće:

optimalne tačke dobave su Gradiška (kojom se uz najmanji trošak gasifikuje najveća tačka potrošnje Banja Luka), zatim Bijeljina iz Srbije, te Brod iz Hrvatske

kao prva faza gasifikacije mogu se odrediti područja:

- Gradiške, Laktaša i Banja Luke iz Gradiške

- Broda, Dervente i Modriče iz Broda

- Bijeljine iz Srbije, te

- regije Birač i Pala iz postojećeg sistema

slijede područja Doboja i Prijedora, zatim gasifikacija područja Prnjavora, odnosno Brčkog iz pravca Bijeljine

spajanje sistema Bijeljina – Banja Luka u potpunosti.

 

U slučaju dogovora sa „BH Gas“-om i daljeg razvoja gasovoda „Brod-Doboj“ do Zenice, omogućilo bi se formiranje tzv. „gasnog prstena“, što bi obezbijedilo dugoročniju sigurnost snabdijevanja tržišta prirodnog gasa u Bosni i Hercegovini.

Strateški interes Republike Srpske je izgradnja cjelokupnog sistema gasovoda „SAVA“ u vremenu koje obuhvata Strategija, što skorija dobava prirodnog gasa do najvećih centara potrošnje, sigurno snabdijevanje i stvaranje konkurentnog otvorenog tržišta gasa.

© 2010 Gas Promet - Istočno Sarajevo. Sva prava zadržana. Dizajn stranice Paleol.net.